spot_img

ลดความผิดพลาดในการทำงาน ด้วยหลักการ POKA YOKE

POKA YOKE คือ

Poka yoke คือ หลักการ แนวคิด วิธีการอบรม ให้ผู้ใช้งาน หรือการทำงาน มีข้อผิดพลาดน้อยที่สุดเท่าที่จะทำได้ หรือให้การทำงานนั้นไร้ข้อผิดพลาด โดย poke yoke มาจากคำภาษาญี่ปุ่นสองคำ คือ poka (โพคา) ที่แปลว่า ความผิดพลาดโดยไม่ได้ตั้งใจ และ yoke (โยเกะ) ที่แปลว่า การป้องกัน หรือแผนการป้องกัน โดยรวม ๆ กันแล้วจะหมายถึง การป้องกันไม่ให้เกิดข้อผิดพลาดที่ไม่ได้ตั้งใจ นั่นเอง 

 

วิศวกรการผลิตชาวญี่ปุ่น ผู้คิดค้น Poka Yoke
Shigeo Shingo

 

ที่มาของ Poka Yoke วิศวกรการผลิตชาวญี่ปุ่นชื่อว่า Shigeo Shingo เป็นผู้คิดค้นขึ้นในช่วงปี ค.ศ. 1960s ถูกนำมาใช้ในระบบการผลิตของโตโยต้า (Toyota Production System) โดยมุ่งเน้นของเสียจากการผลิตที่เกิดขึ้นจากการทำงานที่ผิดพลาด (Defect)

ส่วนใหญ่แล้ว poka yoke จะไม่ได้เน้นไปที่ตัวบุคคลหรือตัวผู้ปฏิบัติงาน แต่จะเน้นไปที่การทำให้อุปกรณ์การทำงาน หรือเครื่องจักรต่าง ๆ มีความปลอดภัย และหลีกเลี่ยงความผิดพลาดที่เกิดจากผู้ใช้งานมากขึ้น หรือเรียกอีกอย่างว่า poke yoke จะช่วยลดข้อผิดพลาดที่เกิดขึ้นจาก human error ทำให้การทำงานนั้นมีความปลอดภัยมากยิ่งขึ้นนั่นเอง

Poka yoke ในชีวิตประจำวัน

ปัจจุบันนี้นอกจากในภาคอุตสาหกรรม ที่ผลิตสินค้าออกสู่ภาค user หรือ ผู้ใช้งานทั่วไป จะเน้นไปที่เรื่องของ poka yoke มากยิ่งขึ้น เนื่องจากการใช้งานของ user ทั่วไปส่วนใหญ่แล้วมักจะเกิดข้อผิดพลาดจากตัวผู้ใช้งานเอง หรือที่เราเรียกกันว่า human error อยู่บ่อยครั้ง โดยหลาย ๆ ครั้งที่ข้อผิดพลาดนั้นเกิดจากความไม่เข้าใจ ขาดความรู้ในการใช้งาน ทำให้ส่งผลกระทบไปถึงการไม่สามารถใช้งานสินค้านั้น ๆ ได้ รวมไปถึงอาจจะมีเรื่องของการ complain เกิดขึ้นด้วย 

ดังนั้นการใช้หลักการ poka yoke เข้ามาช่วยในการผลิตสินค้า เพื่อให้ user ทั่วไปก็สามารถใช้งานได้อย่างง่าย ๆ รวมไปถึงผู้ที่ยังไม่มีความรู้ หรือไม่ค่อยเข้าใจวิธีการใช้งานเกี่ยวกับสินค้านั้น ๆ ก็สามารถใช้งานได้อย่างไม่มีปัญหา

ตัวอย่าง poka yoke ในสินค้าต่าง ๆ

อย่างที่บอกไปก่อนหน้านี้ว่า poka yoke เป็นหลักการที่เน้นไปที่เรื่องของการผลิตสินค้าเพื่อตอบโจทย์ผู้ใช้งานทั่วไปและไม่มีความรู้ ดังนั้นปัจจุบันนี้ poka yoke จึงถูกปรับใช้ในการผลิตสินค้าต่าง ๆ อย่างหลากหลาย ไม่ว่าจะเป็น 

  • รถยนต์ที่ทำงานด้วยเกียร์กระปุก จะต้องเหยียบคลัทช์ก่อนถึงจะสามารถเปลี่ยนเกียร์ได้ เพื่อหลีกเลี่ยงการเปลี่ยนเกียร์โดยไม่ได้ตั้งใจ เช่น มือไปโดน เด็กเล่นซนกันภายในรถ

    เกียร์จอดรถเท่านั้นถึงจะสามารถสตาร์ทรถได้

  • ระบบของเครื่องซักผ้า ที่จะต้องปิดฝาก่อนเท่านั้นถึงจะสามารถเริ่มการทำงานได้ เพื่อป้องกันไม่ให้เด็กเล็ก หรือแม้แต่ตัวผู้ใช้งานเอง เผลอเอามือเข้าไปภายในเครื่องซักผ้า และทำให้น้ำอาจจะล้นออกมาได้

    ปิดฝาก่อนเท่านั้นถึงจะสามารถเริ่มการทำงานได้ 

  • รถยนต์ที่ทำงานด้วยระบบเกียร์อัตโนมัติ จะต้องอยู่ในเกียร์จอดรถเท่านั้นถึงจะสามารถสตาร์ทรถได้ เพื่อป้องกันไม่ให้รถที่อยู่ในเกียร์เดินหน้าเผลอเร่งเครื่องแล้วไปชนสิ่งที่อยู่ข้างหน้ารถ 
  • การใช้ป้ายเตือนต่าง ๆ ในภาคอุตสาหกรรม เพื่อเตือนและป้องกันในกรณีที่พื้นที่แถวนั้นอาจจะอันตรายหรือมีโอกาสเกิดอุบัติเหตุได้ นอกจากนี้การใช้ป้ายเตือนยังช่วยให้ผู้ปฏิบัติงานสามารถจำแนกพื้นที่การทำงาน หรืออุปกรณ์การทำงานได้อีกด้วย
  • การแยกสีของสายไฟภายในแผงวงจร เพื่อให้สามารถทำงานได้ง่ายและรวดเร็ว ไม่ต้องมานั่งแยกด้วยตัวเอง

จะเห็นได้เลยว่าหลาย ๆ ครั้ง poka yoke ก็ไม่ใช่หลักการที่จำเป็น หรือต้องมี แต่ก็เป็นหลักการที่ช่วยให้การใช้งานสินค้าหรืออุปกรณ์นั้น ๆ ง่ายขึ้นอย่างมาก ไม่ต้องกังวลว่าจะใช้งานผิดหรือเกิดข้อผิดพลาด 

หลักในการควบคุมการผิดพลาด 3 ข้อ ของ poka yoke

  1. ตรวจสอบด้วยการสัมผัส

    เช่น ใช้การสัมผัสเพื่อตรวจสอบเกี่ยวกับความถูกต้องของ ขนาดสินค้า ความเพี้ยนของสี ความบิดงอ และ อื่นๆตัวไปของตัวสินค้าก่อนทำการส่งให้ฝ่ายต่อไป หรือ ลูกค้า

  2. ตรวจสอบด้วยจำนวน

    เป็นการตรวจสอบโดยการนำจำนวนมากำหนดเช่นทำการตอกปิดกล่องบรรจุสินค้า 5 จุด ก่อนเก็บเข้าแพคต่อไป

  3. ตรวจสอบด้วยขั้นตอน

    เป็นการกำหนดขั้นตอน หรือ step การทำงานให้ทำขั้นตอนที่ 1 ก่อน เพื่อป้องกันข้อผิดพลาดของขั้นตอนที่ 2

 

ควบคุมคุณภาพในการทำงาน

 

ประโยชน์ของ poka yoke 

นอกจากประโยชน์ต่อ user ทั่วไปแล้ว poka yoke ยังมีประโยชน์ในหลาย ๆ ด้านอีกด้วย ไม่ว่าจะเป็น

  • ลดเวลาในการฝึกงานให้กับพนักงานใหม่ และ ลดเวลาในการฝึกใช้งาน 
  • ช่วยควบคุมคุณภาพในการทำงานและการผลิตสินค้าได้เป้นอย่างดี 
  • ลดเวลาการควบคุมงานของหัวหน้างาน เนื่องจากอุปกรณ์ใช้งานง่าย ผู้ปฏิบัติงานสามารถทำงานได้ด้วยตัวเอง 
  • ลดความตึงเครียดในการทำงาน เสริมสร้างการทำงานอย่างมีประสิทธิภาพ 
  • ลดข้อผิดพลาดในการทำงาน 
  • สามารถหาข้อผิดพลาดจากการทำงานได้ง่ายขึ้น ไว้ใจได้ในระดับหนึ่งว่าข้อผิดพลาดไม่ได้เกิดจากอุปกรณ์ 

Poke yoke คืออีกหนึ่งหลักการที่ในโรงงานหรือนิคมอุตสาหกรรมขนาดใหญ่นำไปปรับใช้ในการทำงานกันอย่างแพร่หลาย เราแนะนำให้ผู้ประกอบการ หรือแม้แต่ผู้ใช้งานทั่วไป ศึกษาหลักการนี้ไว้ เพราะจะมีประโยชน์อย่างแน่นอน

เกี่ยวกับลิขสิทธิ์ :
* ทุกเนื้อหา และ ภาพประกอบของ Jorportoday ไม่มีการสงวนลิขสิทธิ์แต่อย่างใด สามารถนำไปเผยแพร่ได้เพื่อประโยชน์สาธารณะ ไม่ใช่เชิงพาณิชย์

** กรณีมีการคัดลอกบทความของเราไปส่วนใดส่วนหนึ่ง โปรดติดลิงค์กลับมาที่หน้านี้เพื่อให้เครดิตกับเรา

Ads.4

spot_imgspot_imgspot_imgspot_img

Similar Articles

FACEBOOK

Ads.3

spot_img

ติดต่อลงโฆษณา คลิก >

Update

ทัก inbox Facebook
no smoking sign
แจกฟรี!! ตัวอย่าง ป้ายห้ามสูบบุหรี่ ใครต้องการโหลดภาพแบบคมชัด ปลิ๊นภาพใหญ่ไม่แตก กด like กด share กดติดตาม แล้วส่งหลักฐานมาที่ inbox facebook ได้เลยนะ
Ergonomics of vision
Ergonomics of vision. Turns of the head, pupils, optimal viewing angles. Correct display distance. Dashboard planning car plane.

Most Popular